Байгууллагын соёл нь байгууллага доторх үнэт зүйлс, итгэл үнэмшил болон харилцааны хэв маягуудыг агуулдаг. Энэ соёл нь ажилчдын хариуцлага, зан төлөв, хамтран ажиллах арга барилд үнэлэмж өгөхөд чухал үүрэг гүйцэтгэдэг. Энэ өгүүлэлд байгууллагын соёлын эхлэл, үүсэл, хөгжлийг дүн шинжилгээ хийх болно. Мөн байгууллагын соёл хэрхэн бүтээгджээ, ямар хүчин зүйлс энэ соёлыг нөлөөлдөг талаар дэлгэрэнгүй авч үзэх болно.
Байгууллагын соёлын утга
Соёлын үүсэл ба хөгжил
Байгууллагын соёл хэрхэн үүсэж, ямар хүчин зүйлс түүний хөгжилд нөлөөлдөг талаар судалъя
Байгууллагын соёл нь тухайн байгууллага дотор үйл ажиллагаа хэрхэн явагдах, хүмүүс хоорондоо хэрхэн харьцах, шийдвэр гаргах хандлага, үнэт зүйлс, итгэл үнэмшлээр дамжин илэрдэг цогц үзэгдэл байж чаддаг. Гэвч энэ соёл нь шууд бий болж тогтдоггүй бөгөөд тодорхой үе шатаар хөгжин бүрэлдэж ирдэг. Байгууллагын соёл хаанаас эхэлдэг вэ? гэдэг асуулт нь яг л “хүн юу ойлгодог, түүнд нөлөөлөх орчин ямар байв?” гэсэнтэй төстэй. Соёлын үүслийг ойлгохын тулд түүний анхны бүтцүүдийг тодорхойлж, хэрхэн хөгжиж ирсэн замыг нь харьцуулан авч үзэх хэрэгтэй.
Орчин үеийн байгууллагын суурь концепцууд эртний цэргийн зохион байгуулалт, шашны удирдлага, уламжлалт гэр бүлийн бүтцээс сурч хөгжсөн байдаг. Тухайлбал, Ромын легионд хүндэтгэх ёсон, сахилга бат, иерархи гэдэг нь өнөөгийн олон байгууллагад практик хэлбэрээр үргэлжилж байна. ХХ зууны эхэн үед үйлдвэрлэлийн салбарт хүчтэй гарч ирсэн “Шинжлэх ухаанч менежмент” чиглэл нь ажилчдыг илүү тогтсон бүтэц, дүрмээр чиглүүлэхийг эрхэмлэсэн нь тухайн үеийн байгууллагын соёлыг голчлон удирдлагын талаас бүтээх хандлагыг бий болгосон.
Сүүлийн арван жилд бид технологийн хурдац, хил хязгааргүй бизнесийн харилцаа, олон үндэстэн бүхий хамт олны оршил зэргээс хамаарч байгууллагын соёл илүү органик, хувьсамтгай шинжтэй болж байгааг анзаарч байна. Google, Netflix зэрэг компаниуд албан ёсны дүрэм журмаас илүү эрх чөлөө, бүтээлч үнэ цэнийг дэмжсэн соёлыг төлөвшүүлснээрээ амжилт олсон. Эдгээр байгууллага нь ажилтны оролцоог чухалчлах, эргэх холбоог дэмжих, удирдлагын нээлттэй шийдвэр гаргалтаар дамжуулан соёлыг хөгжүүлж чадсан юм.
Өнөөгийн байдлаар байгууллагын соёлын хөгжилд хүний нөөцийн бодлого, хөдөлмөрийн зах зээл, хэрэглэгчийн хүлээлт, технологийн нөлөө зэрэг олон хүчин зүйлс хүчтэй нөлөөлдөг. Үүнээс гадна, соёл нь зөвхөн дотроо хөгжихөөс илүү гадны орчинд өөрийгөө таниулах элемент ч болж хувирч байна. Жишээлбэл, тухайн байгууллагын соёл ямар байна гэдгээс шалтгаалан залуу ажилчид ажлын байр сонгодог болжээ. Тиймээс соёлын үүсэл, түүний хөгжлийн замнал нь зөвхөн өнгөрсөн цагийн түүх биш харин өнөөдрийн зах зээлд өрсөлдөх чадамжтай шууд холбоотой болсон.
Дүгнэж хэлбэл, байгууллагын соёл гэдэг нь үүсэлтэй, хувьслын шинжтэй, олон талт хүчин зүйлийн нөлөөгөөр хөгжин төлөвшдөг амьд систем юм. Энэ нь алсдаа зөвхөн байгууллагын дотоод илэрхийлэл байхаа больж, гадна орчны зүгээс хүлээлт хүлээдэг брэндинг, ажил олгогчийн нэр төр, компанийн үнэ цэнийн шалгуурын нэг болж хувирч байна. Байгууллагын соёл хаанаас эхэлдэг вэ гэхэд, бид түүний үндэс нь гагцхүү хүн, харилцаа болон удирдлагын философиос үүдэлтэй гэдгийг ойлгох нь чухал юм.
Соёлын үүсэл ба хөгжил
Байгууллагын соёл: Эхлэл ба Хөгжил
Байгууллагын соёл хаанаас үүсэж, хэрхэн хөгждөг талаарх гүнзгий ойлголт
Байгууллагын соёл хаанаас эхэлдэг вэ? Энэ асуулт нь зөвхөн нэг хариулттай бус, харин олон талт хүчин зүйлсийн огтлолцол бүхий нарийн төвөгтэй сэдэв юм. Өмнөх бүлэгт бид байгууллагын соёлын утга агуулга, байгууллагын дотоод зан төлөв, харилцаанд хэрхэн нөлөөлдөг талаар авч үзсэн. Харин энэ хэсэгт бид байгууллагын соёл хэрхэн үүсдэг, анхдагч эх сурвалж нь юу болох, ямар хүчин зүйл түүнийг бүрдүүлж, цаашид хөгжлийг нь тодорхойлдог талаар гүнзгий судалж үзье.
Аливаа байгууллагын соёл нь удирдлагын байгууллага доторх үнэт зүйлс, итгэл үнэмшил, хандлагуудаас үүсдэг. Энэ нь ихэвчлэн үүсгэн байгуулагчдын үзэл санаа, тухайн байгууллага ямар зорилго, эрхэм зорилготой үүсгэн байгуулагдсан бэ гэдгээс шалтгаалдаг. Жишээ нь, АНУ-ын дэлгүүрийн сүлжээ болох Walmart-ыг авч үзвэл, түүний соёл нь анхнаасаа зах зээлийн бодит хэрэгцээнд суурилсан, хэрэглэгчид рүү чиглэсэн хандлагаас үүссэн гэдгийг харж болно. Эзэн үндэслэгч Сэм Уолтоны “үнэт зүйл дээр суурилсан удирдлага” зарчим бүхий философи нь олон жилийн турш тус байгууллагын ажилтнуудын дунд үйлдэл болоод үнэт зүйлсийн үндэс болсон юм.
Байгууллагын соёлыг бүрдүүлдэг хүчин зүйлс гэвэл дараах байдалтай: Удирдлагын хандлага, ажилчдын зан төлөв, салбарын онцлог, хэрэглэгчийн хүлээлт, технологийн нөлөөлөл, нийгмийн үнэт зүйлс ба тэр ч байтугай орны соёлын ерөнхий хандлага нөлөөлдөг. Тухайлбал, Японы Toyota корпорацын “Kaizen” буюу тасралтгүй сайжруулалт дээр суурилсан соёл нь Японы үндэсний ажил мэргэжлийн хандлагыг нэгтгэсэн байдаг. Энэ зэрэг түүхэн дэх жишээнүүд нь байгууллагын соёл гадаад ба дотоод орчны нөлөөллөөс урган гардагийг гэрчилдэг.
Өнөө цагт байгууллагын соёлын хөгжилд технологи, олон соёлт орчин, ажиллах орчны уян хатан байдал зэрэг шинэ хүчин зүйлс улам бүр нөлөөлж байна. Жишээлбэл, олон улсын технологийн компани болох Google нь ажлын уян хатан орчин, инновацын эрх чөлөө, багийн оролцоонд суурилсан соёлыг бий болгосноор ялгарч, шинэ үеийн байгууллагын соёлын загварыг төлөөлдөг. Ингэснээр соёл нь зөвхөн удирдлагын зүгээс дамжуулан буулгагддаг зүйл биш бөгөөд ажилчдын оролцоо, нийт хамт олны итгэл үнэмшил зэрэг харилцан үйлчлэл дээр суурилж хөгждөг эрхэм чухал үнэт зүйл болдог.
Түүнчлэн байгууллага шинэчлэгдэх, хөгжих тутамд соёл нь хэрэглэгч, зах зээлийн шаардлага болон ажлын инновац талаас шинэчлэгдэх шаардлагатай болдог. Иймд соёл нь анхнаасаа суурилсан үнэт зүйлээс эхлээд ахиц дэвшилтийг даган шинэчлэгддэг динамик бүтэцтэй зүйл гэж ойлгож болно. Нэг үгээр хэлбэл, байгууллагын соёл хаанаас эхэлдэг вэ гэдэг асуултын хариу нь — тухайн байгууллагын бодит түүх, зорилго, удирдлагын философи, ажилтны оролцоо, гадаад орчин зэргийн хослол дунд оршдог ажээ.
Энэ замналаар соёлын өөрчлөлт хэрхэн гарч, ажилтнуудын оролцоог хэрхэн өөрчилдгийг дараагийн хэсэгт дэлгэрүүлэн авч үзэх болно.
Соёлын өөрчлөлт ба нөлөөлөл
Байгууллагын соёл хаанаас эхэлдэг вэ?
Байгууллагын соёлын эхлэл цэг нь хэнээс хамаарч, ямар нөхцөлд төлөвшдөг талаар нарийвчлан авч үзье
Байгууллагын соёл хаанаас эхэлдэг вэ? гэдэг асуултанд хариулахын тулд удирдлагын манлайлал, үүсгэн байгуулагчдын үнэт зүйлс, байгууллагын анхны шийдвэрүүд болон ажилтнуудын харилцааг анхаарах шаардлагатай. Энэ нь зөвхөн нэг хүний санаачилга бус, харин байгууллагын анхны орон зай үүсэх тэр мөчид бий болдог харилцан уялдаатай үйл явц байдаг.
Юуны өмнө, байгууллагын соёл үүсгэн байгуулагчдын үнэт зүйл, алсын хараа, зан чанар дээр суурилдаг. Тэдний байгуулсан орчин, ажиллах арга барил, асуудлыг шийдвэрлэх хандлага нь байгууллагын бусад ажилтанд дамжин соёлын эхлэлд суурь тавина. Жишээлбэл, технологийн салбарт Amazon компанийг үүсгэн байгуулагч Жефф Безос ажилтнуудын бүтээлч байдал, хэрэглэгч төвтэй сэтгэлгээг дэмжиж ирсэн нь өнөөг хүртэл компанийн соёлд гүн гүнзгий туссан хэвээр байна. Энэ агуулгаас харахад, байгууллагын манлайлагчдын үйл хөдлөл нь байгууллагын соёлыг нэгэн төрлийн чиглүүлэгч систем гэхэд хилсдэхгүй.
Цаашлаад, байгууллагын эхэн үеийн бүтэц, ажиллах арга барил соёлын цаашдын хөгжлийн үндэс болдог. Энэ нь албан бус дүрэм журам, ажлын уур амьсгал, дотоод харилцааны хэв маяг зэрэгт нөлөөлдөг. Томоохон байгууллагуудад шинэ ажилтныг баяртайгаар угтах, тэдэнд чиг баримжаа олгох сургалтаар дамжуулан соёлыг улам лавшруулдаг. Жишээ нь, Google компани шинэ ажилтнуудад зориулж “Noogler” хөтөлбөрийг боловсруулсан нь шинээр нэгдэж буй ажилтан компанийн үнэт зүйлс, харилцааны прагматик загверыг ойлгоход тусалдаг. Энэ бол соёлын эх үүсвэрийг тууштай үргэлжлүүлэх стратегийн нэг хэлбэр юм.
Соёлын төлөвшилд нөлөөлдөг бас нэгэн хүчин зүйл бол байгууллагын анхны амжилт болон түүний хүрэх арга зам билээ. Хэрэв байгууллага хурдан хугацаанд зах зээлд гарах үед эрсдэлтэй шийдвэр, хүчирхэг удирдлагын хүрээнд амжилтад хүрсэн бол дараа дараагийн үеийн ажилтнууд мөн тэр төрлийн манлайлал, зоригийг соёлын нэг хэсэг болгон хүлээн авдаг. Гэсэн ч цаг хугацааны явцад энэхүү анхны хандлага өөрчлөгдөх боломжтой. Инновацийн эрин зуунд хурдан өөрчлөлтөөс шалтгаалан байгууллагын соёл ч өөрөө дасан зохицох, хөгжих шаардлагатай болдог.
Түүнээс гадна, тухайн байгууллагын дотоод орчны нөлөөлөл, тухайлбал ажилтнуудын сэтгэл ханамж, урам зориг чухал нөлөө үзүүлнэ. Ажилчид удирдлагатай хэрхэн харьцаж буй, ажлын орчин хэрхүү эерэг байгаа эсэх нь соёлын хэв шинжийг улам тодорхой болгоно.
Тэгэхээр, байгууллагын соёл хаанаас эхэлдэг вэ? гэдэгт тодорхой хариулт бол үүсгэн байгуулагдсан мөчөөс хойш бүрэлдэж эхэлдэг бөгөөд түүнийг удирдлагын манлайлал, байгууллагын уур амьсгал, анхны шийдвэрүүд, ажилтны үнэт зүйлс зэрэг олон хүчин зүйлс хамтаар тодорхойлдог билээ. Соёлын эхлэл зөвхөн нэг гайхалтай уриа, баримт бичиг төдий зүйл биш харин өдөр тутмын шийдвэр, харилцаа, хандлагаас үүдэлтэй тасралтгүй амьд процесс юм.
Маркетинг, борлуулалт үйлчилгээ
